Kategoriler
Genel

İbibik Kuşu

İbibik kuşu, çavuş kuşu ismi ile de bilinir. Gök kuzgunumsular takımı içerisinde yer alan yek kuş türü olarak da yer alır. Uzunluk olarak ortalama olarak 25 cm kadardır. Gagası yapı olarak uzun yay biçimindedir. Tüyleri genel olara turuncu ve kahverengi olurken baş kısımları sorguçlu kanatları ise kısa olan bir kuş türüdür. Bazı Türkçe lehçeleri içerisinde baltalı olarak da geçen türdür. Hüthüt ya da hüdhüd olarak isimlendirmesi ile de bilinir. Eşleşme dönemi içerisinde buna benzer bir ses çıkarıyor olması halk arasında bu ismin verilmesine de neden olmuştur.

İbibik Kuşu Yaşam Şekilleri

İbibik kuşu yaşam şekli olarak daha çok Etiyopik ve Palearktik bölgelerinde, bu bölgelerin de ağaçlık ve bağlık olan yerlerini tercih ederler. Meyve bahçelerinden bağlara, yağlı ağaçlarda olan açık yerlerden çam ormanlarına ya da yapraklarını döken ormanlara yerleşmeyi tercih ederler. Açık arazi içerisinde bulunması mümkün olduğu gibi şehir parklarına inmesi de dikkatleri çekebilir.

Bu kuş türü daha çok her çeşit olan oyuklarda ve kovuklarda yuvalarını yaparlar. İnsanlara oldukça rahat bir şekilde alışırlar ve yabancılık çekmezler. Böcek, böcek lavraları, salyangoz, solucan ya da haşere yiyerek doğada rahat bir şekilde beslenirler. Gaga yapılarının sivri ve uzun olması toprağı daha rahat eşmesine ve kurtları, kurtçukları çıkartarak havaya fırlatmayı ve havada yeniden bunları kapmayı sevmelerine yardımcı olmaktadır.

İbibik Kuşu Üreme Şekli

İbibik Kuşu daha çok rahat bir yerleşim alanı olmasından dolayı yuvalarını ağaç kovuklarına yapmayı tercih ederler. Toprak deliklerine yapacaklar ise bunların yüksek olmasına dikkat ederler. Türkiye içerisinde daha çok yaz ayları içerisinde kuluçkaya yatarlar. İbibik Kuşu üreme yani kuluçka zamanları geldiği zaman kuyruk kısımlarından oldukça ağır bir koku etrafa yayılır. Dişiler ilk olarak mavi ya da zeytin kahverengisi renginde 4 ile 12 arasında yumurta yumurtlar. Bu yumurtalar üzerinde ortalama olarak yavrular yumurtadan çıkana kadar 16 gün kuluçkaya yatar. Dişi yumurtalar üzerinden hiç kalkmayacak olduğu için bu süreç içerisinde erkek dişiyi gagasında getirecek olduğu yiyecekler ile besler. Yavrular yumurtadan çıktıkları ilk anlarda düşmanlardan kendilerini korumak adına etrafa dışkı atar ve bu şekilde kendilerini korurlar.

İbibik Kuşu Dağılımı Nasıldır?

İbibik Kuşu dağılım olarak daha çok Afrika sınırlarında ya da Palearktik içerisinde yer alır. Sonbahar mevsimleri geldiği zaman nerede olur ise olsun Afrika sınırlarına göç ederler. Bahar dönemlerinde ise Asya ve Avrupa sınırlarına tekrar göç ederek dönüş yaparlar. Göç zamanları dışında genel olarak daha çok yalnız yaşamayı seven ve tercih eden bir kuş türüdür.

İbibik Kuşu İçin Olan İnanışlar

İbibik Kuşu için inanışlar vardır. Bunlar her inanışa göre farklı olmaktadır. Eşine olan bağımlılığı ile bilinen bir kuş türüdür. Eşi ölünce yeni bir eş aramıyor olması ve yaşlandıkları zamanlarda yaş ilerledikçe anne ile babalarına yemek temin etmek için her şeylerini ortaya koyarlar. Anneleri öldüklerinde terk etmezler. Onlara uygun bir yer buluncaya kadar baş üzerilerinde taşırlar ve bırakmaları söz konusu dahi olmaz. İslami gelenek içerisine bakıldığı zaman  kuşların başındaki tepeliğin olması adeta ilahi güç tarafından ölen anne ve babalarını rahat taşıması için verildiği yer alır. Hürmetkarlığı sonucunda verilmiş bir durum olduğuna inanılır. Benzer inanışlar sadece İslam içerisinde değil Yunanlar ve Romalılarda da olması dikkatleri çeker.

İbibik Kuşu çok uzaklarda olan bir suyu dahi havadan görebilme yetisine sahip olmaktadır. Bu da Süleyman Peygamber için o süreçlerde ordusuna daha rahat klavuzluk edebilmesi adına inanılan durumlardandır. Ek olarak hüdhüd kuşunun hüd hüd diye ötmesi de gizli şeyleri daha rahat gösterebilmek ve orada demesinden kaynaklı olduğuna inanılır. Bir insan rüyada İbibik Kuşu görüyorsa bu onun için suya kavuşma, sıkıntısı varsa bunlardan kurtulma, uzaktan beklenen ya da güzel bir haber alma, misafir gelmesi, emniyette yer alma gibi yorumlanması ile dikkatleri çeker.

Dini Kaynaklar İçerisinde İbibik Kuşu

Mürg-i Süleyman adı ile bilinmektedir. Kur’an-ı Kerim içerisinde Süleyman Peygambere kuş dili öğretildiği yazıyor. Saba Melikesi Bekıs hakkında haber getirmeyi sağlayan ( Kur’an-ı Kerim 27 : 22 – 27 ) ve bu noktada Süleyman’ın irşat ismindeki mektubunu da Belkıs’a ulaşmasını sağlayan ( Kur’an-ı Kerim 27 : 28 – 29 ) bir kuş olduğu da bilinmektedir. Hüdhüd kelime anlamı olarak da Neml suresinin 20. ayeti içerisinde geçmesi ile bilinir.

Hadis kaynakları incelenecek olduğu zaman hüthüt kuşu, göçeğen kuşu, arı ve karıncaların öldürülmesi de yasaklanmıştır. Bu yasaklanma nedeni ise aslında Süleyman Peygamber’e hem su bulması hem de bu süreçte elçilik yapması olmaktadır. Hüdhüd eti Hanefi ve Maliki yapılarına göre mehruh olan bu durum Şafii ve Hambeli inanışına göre de haram olan bir durum olmaktadır.

Edebi Eserler İçerisinde İbibik Kuşu

Feridüddin Attar’a ait olan Mantık-u Tayr isimli eser içerisinde yer alan Vehdet-i Vücud felsefesine dayalı olmaktadır. Bu tasavvuf eseri içerisinde Mürşid-i Kamil’i simgeleyen rehber bir kuş olarak bilinmektedir. Eser içeriğine göre kendilerine öncü yani padişah gibi bir yapı arayan kuşlar içerisinde en bilge olarak görülen hüdhüd kuş öncülüğü içerisinde Simurg’u bulabilmek adına Kaf Dağına gidebilmek için bir yola çıkıldığı yazılır. Yolda karşılarına ne kadar çok engel çıkar ise çıksın bu engelleri tek aşabilmeyi başaran otuz tane kış kalabilir. Bu kuşlarda otuz kuş anlamına gelen Simurg’un sadece kendileri olduğunu anlamaları da ek olan durumdur. En son ise kendileri de güneşte kayıp olarak fenafillaha yaşamaya geçen kuşlardır.

Mesneviler dışında aslında divan edebiyatı içerisinde birçok örneklerde mazmun, mesel ya da motif olarak da yerlerini alırlar. Divan şiiri içerisinde ise Hüthüt, Belkıs, Seba, Süleyman kelimeleri de belirgin bir şekilde bir beyitte toplanmıştır. Ustalıklı bir şekilde tenasüpler yapma yeteneği ile beyit ortaya çıkarılmıştır.

İbibik Kuşu İsrail’in Sembolü

İbibik Kuşu İsrail’in sembolü olarak da bilinir. 29 Mayıs 2008 tarihi içerisinde İsrail içerisinde yer alan askerler ve bu öğrencilerin de katılması ile yapılan bir oylama  bulunmaktadır. Bu oylama içerisinde ülkenin ulusal olan kuşu olarak seçilmiştir. Oylama sırasında katılan isimlerin oylarının üçte birinden fazlasını almıştır. Bu durum karşısında Cumhurbaşkanı Şimon Peres tarafından düzenlenmesi yapılan bir tören ardından da kamuoyuna duyurusu yapılan sembol olmuştur.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir